PosÅ‚em w Polsce może być obywatel, który ukoÅ„czyÅ‚ 21 lat i ma czynne prawo wyborcze. O ważnoÅ›ci wyborów rozstrzyga SÄ…d Najwyższy. PosÅ‚owie sÄ… reprezentantami narodu. Nie wiążą ich instrukcje wyborców, niedopuszczalne jest ich odwoÅ‚anie przez wyborców Stosunek pracy posÅ‚a jest objÄ™ty szczególnÄ… ochronÄ… prawnÄ… - nie można go zasadniczo rozwiÄ…zać w czasie trwania kadencji i w 2 lata po jej zakoÅ„czeniu, chyba że zgodÄ™ na to wyrazi Prezydium Sejmu. PoseÅ‚, na czas kadencji, przebywa na urlopie bezpÅ‚atnym, który pracodawca jest zobowiÄ…zany udzielić na jego wniosek. Jeżeli poseÅ‚ nie korzysta z urlopu bezpÅ‚atnego, wówczas pracodawca zobowiÄ…zany jest bezwzglÄ™dnie umożliwić posÅ‚owi wykonywanie obowiÄ…zków parlamentarnych na zasadzie pierwszeÅ„stwa nad pracowniczymi.

PoseÅ‚ ma prawo do: udziaÅ‚u w dyskusjach i gÅ‚osowaniu na forum izby oraz w jej organach, skÅ‚adania wniosków, zrzeszania siÄ™ w kluby i koÅ‚a poselskie oraz prawo wystosowania interpelacji, zapytania czy interwencji poselskiej. ParlamentarzystÄ™ chroni immunitet. Polega na wyÅ‚Ä…czeniu lub ograniczeniu możliwoÅ›ci pociÄ…gania posÅ‚a do odpowiedzialnoÅ›ci prawno-karnej lub w ogóle sÄ…dowej oraz legalnego naruszania jego nietykalnoÅ›ci osobistej. Przywilej ten nie obowiÄ…zuje w przypadku ujÄ™cia posÅ‚a na gorÄ…cym uczynku, jeżeli jego zatrzymanie jest niezbÄ™dne do zapewnienia prawidÅ‚owego toku postÄ™powania. W razie zatrzymania posÅ‚a, należy niezwÅ‚ocznie o tym fakcie powiadomić MarszaÅ‚ka Sejmu, który może nakazać natychmiastowe uwolnienie posÅ‚a. Rozróżniamy 2 rodzaje immunitetu: materialny - wynikajÄ…cy z art. 105 ust. 1 Konstytucji: jest to zakaz pociÄ…gania posÅ‚a do odpowiedzialnoÅ›ci za wszelkie dziaÅ‚ania wchodzÄ…ce w zakres sprawowania mandatu, choćby nawet nosiÅ‚y one znamiona przestÄ™pstwa (dot. kadencji i okresu po niej) oraz formalny - wynikajÄ…cy z art. 105 ust. 2 Konstytucji: jest to zakaz pociÄ…gania posÅ‚a do odpowiedzialnoÅ›ci karnej, chyba że sam wyrazi na to zgodÄ™ lub uczyni to Sejm (dot. okresu kadencji). Jeżeli postÄ™powanie karne wobec posÅ‚a zostaÅ‚o wszczÄ™te przed dniem wyboru, wówczas nie ulega ono automatycznemu zawieszeniu do czasu wygaÅ›niÄ™cia mandatu - takÄ… decyzjÄ™ może podjąć jedynie Sejm uchwaÅ‚Ä… popartÄ… przez bezwzglÄ™dnÄ… liczbÄ™ ustawowej liczby posÅ‚ów. Åšwiadczenia materialne obejmujÄ… caÅ‚ość uprawnieÅ„ o charakterze finansowym i rzeczowym zapewniajÄ…cym posÅ‚owi bÄ…dź zwrot ponoszonych kosztów w zwiÄ…zku z wykonywaniem mandatu, bÄ…dź wynagrodzenie za wykonywane w parlamencie obowiÄ…zki. Dzieli siÄ™ je na: diety parlamentarne - zryczaÅ‚towana rekompensata za wydatki zwiÄ…zane ze sprawowaniem mandatu, otrzymywane przez wszystkich posÅ‚ów oraz uposażenie czyli wynagrodzenie równe wynagrodzeniu podsekretarza stanu (wiceministra) za wykonywanie obowiÄ…zków parlamentarnych stanowiÄ…cych odpowiednik pracy zawodowej lub gÅ‚ównej dziaÅ‚alnoÅ›ci zarobkowej, otrzymywane przez tzw. posÅ‚ów zawodowych. Åšrednia kwota, jaka wpÅ‚ywa na konto polskiego parlamentarzysty, to okoÅ‚o 10 tysiÄ™cy zÅ‚otych.

źródÅ‚o: 30minut