Pojęcie motywacji towarzyszy nam w każdej dziedzinie życia. Jesteśmy zmotywowani do wykonywania wszelkiego rodzaju obowiązków, nie tylko zawodowych. Człowiek, aby normalnie funkcjonować, musi być zmotywowany. Motywuje się do działania, do nauki, do zerwania z nałogiem, do pracy. Pewne czynniki wpływają budująco, inne zniechęcają. Managerowie zastanawiają się wciąż nad skutecznym sposobem motywowania pracowników. Jednak większość polskich przedsiębiorców nie zdaje sobie jeszcze sprawy z powagi znaczenia tego pojęcia.
Motywacja do pracy to klucz do sukcesu organizacji. To właśnie człowiek pełni najważniejszą rolę w każdej firmie i to jego praca wpływa na efektywność działania organizacji. Dlatego motywacja do pracy to aspekt niesamowicie istotny. Koszty wdrażania skutecznych systemów motywacji są o wiele niższe niż koszty, jakie ponosi organizacja, w której pracownicy nie są odpowiednio zmotywowani do wykonywania obowiązków.

Czym w ogóle jest motywacja?
Motywacja - to stan gotowości do podjęcia działania, wywołany czynnikami wewnętrznymi (potrzebami odczuwanymi oraz chęcią zaspokojenia ich) lub zewnętrznymi (wzbudzającymi potrzeby). Motywacja może być pozytywna - związana jest z chęcią dążenia do osiągnięcia czegoś, a im bliżej celu jesteśmy, tym motywacja większa; oraz negatywna - polegająca na chęci uniknięcia czegoś przykrego, np. kary, utraty stanowiska lub obniżenie wynagrodzenia.
Nie trudno się domyślić, że na efektywność pracy zdecydowanie lepiej wpływa motywacja pozytywna. To właśnie ona sprawia, że pracownik chce dać z siebie coś więcej, bo wie, że w zamian otrzyma coś cennego, pozytywnego i coś, co sam uznaje za godne pożądania. Może to być pochwała, podwyżka, awans lub inne nagrody przewidziane za profesjonalnie wykonane zadanie, pod warunkiem, że pracownik wierzy, że dane obietnice zostaną spełnione.
Okazuje się, że nie zawsze najlepiej sprawdzającym się sposobem na podniesienie efektywności pracy jest gratyfikacja finansowa. Motywacja to zjawisko psychologiczne, wynikające z chęci zaspokajania konkretnych potrzeb - indywidualnych dla każdego pracownika. Każdy z nich wyznaje inną hierarchię wartości, dlatego dobrze by było, gdyby managerowie choć starali się poznać potrzeby i aspiracje każdego podwładnego z osobna.

Jedną z potrzeb motywujących pracowników jest potrzeba bezpieczeństwa, a więc świadomość posiadania pracy, choć częściowa pewność zatrzymania jej na dłużej oraz istnienie pewnych zasad w niej panujących. Dlatego właśnie większość pracowników zazwyczaj negatywnie reaguje na zmiany i w takich sytuacjach efektywność spada. Należy wtedy wygospodarować czas na dodatkowe szkolenia pracowników mające na celu przybliżenie konieczności zachodzących zmian i ukazanie ich pozytywnych skutków.

Kolejna potrzeba to potrzeba społeczna. Chodzi tu o przyjazne stosunki z innymi współpracownikami, przynależność do grupy i wzajemną pomoc. Równie ważnym aspektem motywacji jest atmosfera panująca w miejscu pracy.

Dla innych pracowników najlepszą motywacją do pracy będzie potrzeba uznania. Dzięki poczuciu ważności wypełnianych zadań, uczuciu bycia kimś niezastąpionym, taki pracownik będzie chętniej wykonywał prace będące dla niego wyzwaniem. Bardzo ważne jest informowanie go o efektach końcowych, zachęcanie do dalszej pracy, docenienie jego zaangażowania i obiektywna ocena.

Potrzeba samorealizacji motywuje do pracy, w której można wykazać się zdobytymi wcześniej kwalifikacjami i osobistymi zdolnościami, ale także nabyć nowe umiejętności. Chodzi tutaj tez o pracę twórczą oraz poczucie odpowiedzialności za swoje decyzje.

Każdy człowiek odczuwa w różnym stopniu wszystkie te potrzeby. W pewnych momentach silniej oddziaływają na nas potrzeby wyższego rzędu, innym razem te bardziej przyziemne. Zadaniem dobrego managera jest wychwycenie potrzeb w danym momencie i dobranie skutecznego sposobu motywowania.

Reasumując, podstawą dobrej motywacji pracowników jest rozpoznanie ich potrzeb, aspiracji i kwalifikacji, powierzanie zadań dostosowanych do ich możliwości i uzdolnień, przekazanie odpowiedzialności za wykonanie postawionych zadań, okresowa ocena pracowników z uwzględnieniem pochwał, a także obiektywne i proporcjonalne do wydajności i efektywności pracy gratyfikacje.